Laatste update: 11 februari 2026
Tijdens onze wandeltochten door de kern van Loosduinen besteedt onze Stichting uitgebreid aandacht aan een van de meest markante bewoners die het dorp ooit heeft gekend: Joachim le Sage ten Broek (1775–1847). Zijn verblijf hier was niet zomaar een tussenstation; het was de plek waar de fundamenten werden gelegd voor de katholieke journalistiek en waar hij uitgroeide tot een invloedrijk denker over de Nederlandse staat.
Van politieke storm naar de luwte van de Vliethof
Le Sage ten Broek was een man van uitersten. Voordat hij in 1811 in Loosduinen neerstreek, was hij een vurig aanhanger van de Verlichting en de Bataafse Revolutie. Zijn scherpe kritiek op de machthebbers kostte hem echter zijn ambtelijke carrière.
In de schilderachtige rust van het dorpje zocht hij de luwte op de buitenplaats Vliethof. Terwijl West-Europa na de Slag bij Waterloo (1815) probeerde te herstellen, zag Le Sage ten Broek met lede ogen aan hoe Koning Willem I van Nederland een beklemmende politiestaat vormgaf. Voor hem was de Vliethof geen vluchtoord, maar een plek voor intellectuele afzondering en bezinning.
De grote ommekeer: van verlichting naar Rome
In Loosduinen vond de meest ingrijpende verandering in zijn leven plaats. Hoewel hij protestants was opgevoed, raakte hij steeds meer gefascineerd door de katholieke traditie.
1820: De officiële overstap. Le Sage ten Broek bekeert zich tot de Rooms-Katholieke Kerk.
De Drijfveer: Hij zocht naar een tegenwicht voor de radicale, ontspoorde ideeën van de Franse Revolutie. In het kerkelijk gezag en de traditie vond hij de stabiliteit die hij in de politiek miste.
Deze bekering sloeg in als een bom in de Haagse intellectuele kringen; dat een man van zijn status en verlichte achtergrond “terugkeerde naar Rome”, werd als ongehoord beschouwd.
De geboorte van de katholieke stem
In de stilte van Loosduinen besefte hij dat de Nederlandse katholieken — destijds nog tweederangsburgers — een eigen stem nodig hadden. Hij begon met het schrijven van verdedigingswerken voor het geloof en legde de basis voor invloedrijke tijdschriften zoals De Godsdienstvriend.
Hiermee werd hij een geduchte opponent van de liberale staatkunde van Willem I. Hij ontwikkelde een sociale leer die zijn tijd ver vooruit was en streed voor de emancipatie van de gewone man.
Handen uit de mouwen in het dorp
Ondanks zijn intellectuele strijd bleef hij in Loosduinen stevig met beide benen in de klei staan. Hij was actief betrokken bij:
Het Bijzonder Lager Onderwijs: Hij bewaakte de kwaliteit van de lokale scholen.
De Armenzorg: Hij zette zich daadwerkelijk in voor het verbeteren van het lot van de minderbedeelden in de regio.
Een erfenis van strijdbaarheid
De Loosduinse jaren (1811–1823) transformeerden hem van een teleurgestelde politicus tot een gepassioneerde religieuze leider. Zijn latere strijd voor confessionele partijvorming zou hem zelfs in de cel van de Haagse Gevangenenpoort doen belanden, maar de basis voor die onverzettelijkheid werd hier, in de luwte van de Vliethof, gelegd.
Tijdens onze wandeling passeren we verschillende monumenten die herinneren aan deze ‘vader van de katholieke journalistiek’. Onze gidsen vertellen u ter plaatse graag meer over zijn bijzondere betekenis voor de Nederlandse geschiedenis.
Bron: https://gerardstrijards.nl/de-loosduinse-periode-van-joachim-le-sage-ten-broek/