Laatste update: 1 januari 2026
In het natuur- en recreatiegebied Madestein is de milieuschade na de jaarwisseling van 2025 naar 2026 aanzienlijk, mede doordat dit de laatste keer was dat consumentenvuurwerk legaal mocht worden afgestoken (voorafgaand aan het landelijke verbod in 2026/2027).
Hoewel Madestein formeel grenst aan vuurwerkvrije zones, heeft de massale viering in de omliggende wijken (zoals Vroondaal en Loosduinen) een directe impact op dit kwetsbare gebied.
1. Bodem- en watervervuiling in Madestein
De grootste langetermijnschade in een natuurgebied als Madestein zit in de zware metalen die neerslaan in de vele waterpartijen en op de ligweiden.
-
Vergiftiging: Stoffen zoals barium (voor groene vlammen), strontium (rood) en koper (blauw) lossen op in het water van de Madestein-plas. Dit is schadelijk voor de waterkwaliteit en giftig voor vissen en amfibieën.
-
Bodemresiduen: Chemische resten kunnen tot wel zes maanden na de jaarwisseling in de bodem aantoonbaar blijven, wat de groei van lokale flora kan belemmeren.
2. Impact op flora en fauna
Madestein is een belangrijk toevluchtsoord voor vogels en kleine zoogdieren.
-
Verstoring van rust: Door de enorme knallen zijn vogels massaal en gedesoriënteerd opgevlucht. Dit kost hen in de ijskoude winternacht vitale energie, wat vaak leidt tot uitputting of de dood.
-
Zwerfafval: Ondanks opruimacties blijft er veel ‘klein chemisch afval’ achter in de rietkragen en bosschages van Madestein. Denk aan plastic doppen, kartonnen hulzen en onverbrand kruit. Als dieren dit aanzien voor voedsel, kan dit fatale gevolgen hebben.
3. Luchtkwaliteit (fijnstof)
Tijdens de jaarwisseling 2025-2026 was de concentratie fijnstof (PM10 en PM 2,5) in de regio Den Haag extreem hoog.
-
Piekwaarden: In de directe omgeving van Madestein werden kort na middernacht waarden gemeten die de Europese grenswaarden met een factor 10 tot 15 overschreden.
-
Natuurschade: Hoewel fijnstof voor mensen direct ongezond is, zorgt de neerslag ervan (sedimentatie) in natuurgebieden voor een onnatuurlijke toevoer van stoffen die het ecosysteem uit balans brengen.
-
Directe hinder: Hoesten, brandende ogen, benauwdheid en irritatie van de keel.
-
Risicogroepen: Voor mensen met astma, COPD of hart- en vaatziekten kan deze concentratie rook direct leiden tot een aanval of verergering van de klachten.
-
Het verbranden van vuurwerkresten in oliedrums brengt aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Dit komt doordat de verbranding in zo’n vat vaak onvolledig is en er een cocktail van zeer giftige stoffen vrijkomt die normaal gesproken (bij het afsteken) hoger in de lucht verspreid worden, maar nu op leefhoogte blijven hangen.
De schade voor de gezondheid kan worden onderverdeeld in drie categorieën:
1. Giftige zware metalen en chemicaliën
Vuurwerk bevat specifieke metalen voor kleur- en knaleffecten. Bij verbranding in een ton komen deze direct in de rook terecht die je inademt:
-
Barium (groen): Zeer giftig; kan leiden tot ademhalingsproblemen, spierzwakte en effecten op het hart.
-
Antimoon: Irriteert de luchtwegen en kan bij hogere concentraties giftig zijn voor de lever en nieren.
-
Strontium (rood) en Koper (blauw): Veroorzaken irritatie aan de slijmvliezen en longen.
-
Perchloraat: Wordt vaak gebruikt als zuurstofleverancier in vuurwerk en kan de schildklierwerking verstoren.
2. Risico’s door de oliedrums zelf
Oliedrums zijn zelden écht leeg of schoon. De combinatie met vuurwerk maakt het extra gevaarlijk:
-
Restproducten: Oude olieresten of coatings aan de binnenkant van de ton kunnen bij verbranding dioxines en PAK’s (Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen) vormen. Deze stoffen zijn kankerverwekkend.
-
Onvolledige verbranding: Omdat de zuurftoevoer in een ton vaak beperkt is, ontstaat er veel koolmonoxide (CO). Dit gas is kleur- en geurloos, maar verdringt zuurstof in het bloed, wat kan leiden tot hoofdpijn, duizeligheid en in ernstige gevallen bewusteloosheid.
- De rook uit een brandende ton is extreem rijk aan fijnstof (PM10 en PM2.5) en roet.
-
-